​De invasie der stadswinkels

IKEA, Hornbach, Baderie, Gamma en sinds vandaag ook Praxis: stuk voor stuk retailers die genoegen nemen met minder winkelmeters. Waar deze ketens zich in de regel buiten de stadsgrenzen vestigen, vallen ze nu de winkelleegstand er oploopt massaal de stad binnen.

Vorige week nog opende IKEA een minivestiging in het Spaanse Navarra. Daar kan de klant terecht voor zijn accessoires of inspiratie opdoen voor de slaapkamer, woonkamer, badkamer of keuken. Het pand van ruim drieduizend vierkante meter geldt echter vooral als een Punto de Entrega, oftewel een afhaalpunt voor online bestellingen. Met een investering van een half miljoen euro en nog geen dertig werknemers lijkt het in nergens op de panden die IKEA elders uit de grond stampt. En ook niet op de eerste echte stadswinkel die IKEA vorig jaar in Hamburg opende. Daar betrof het namelijk een eerste vestiging in een verkeersvrije winkelzone, waarmee de Zweedse keten het eenvoudiger wil maken voor consumenten om zijn winkel te bereiken. Het stadsconcept is zo'n twintig procent kleiner dan gemiddeld, maar beschikt toch over het volledige assortiment. IKEA probeert er daarnaast enkele nieuwe verzendopties uit, waaronder bezorging per taxi en fietskoerier.

Bouwmarkten
Niet alleen woonwinkels, maar ook bouwmarkten blijken zich goed voor het stadswinkelconcept te lenen. Hornbach opende bijvoorbeeld in september vorig jaar de deuren van een eerste Hornbach Compact in Bad Bergzabern, dichtbij zijn hoofdkantoor. De winkel beschikt over achthonderd vierkante meter oppervlakte en klanten kunnen er hun inkopen doen via hun tablet of smartphone. Onlangs besloot de Duitse keten er een vervolg aan te geven met nog een klein filiaal in Neunkirchen, die komende zomer zijn deuren moet openen.

Ook in ons land zitten de bouwmarkten niet stil. Gamma koos voor zijn eigen miniconcept net als Hornbach voor de toevoeging Compact. De eerste winkel in het centrum van Amsterdam geldt niet alleen als het antwoord op de concurrentie van kleinschalige dhz-zaken, maar ook op winkels als Action, Kruidvat, Blokker en HEMA die volgens formulemanager Ron Kloos net zozeer klusspullen aanbieden.

Gamma Compact is in eerste instantie gericht op grotere stadscentra, maar moederconcern Intergamma sluit niet uit dat het concept ook naar kleinere dorpen wordt uitgerold. Gamma ziet bij een positieve evaluatie van zijn eerste stadswinkel mogelijkheden om er tientallen van te openen. Voor de bouwmarkten in de oude definitie zijn volgens Kloos niet veel witte vlekken meer in ons land.


Foto: TechnoSolutions

Praxis komt dinsdag met het antwoord in de Amsterdamse Kinkerstraat, op nog geen twee kilometer van de eerste Gamma Compact. Praxis om de Hoek heet dat concept dan ook. De stadswinkel beschikt over een assortiment voor de meest voorkomende kleine doe-het-zelf klussen, terwijl producten voor grotere klussen via een bestelzuil in de winkel besteld kunnen worden. Die bestelling is af te halen in de winkel of thuis te bezorgen. De stadswinkel van Praxis beschikt net als die van Gamma over een sleutelservice en een bezorgfiets die klanten gratis kunnen lenen om hun aankopen te vervoeren.

Omzet per m2
Behalve woonwinkels en bouwmarkten vinden klanten buiten stadscentra ook veel badkamerspecialisten. De traditionele showroom, voor zover die nog bestaat in Nederland, zal echter nagenoeg verdwijnen, zegt managing director Jeroen Valk van franchiseorganisatie IGM Holding. Zijn formule Baderie opent de komende jaren meer kleinere winkels op goede stadslocaties voor de verkoop van badkamers, liet hij eerder weten in een video-interviewserie FaceRetail. Ten opzichte van het traditionele model, waarbij veel losse producten worden verkocht, beschikken die winkels maar over weinig kassa-aanslagen. "Maar wel hele hoge kassa-aanslagen." Het rendement per vierkante meter is volgens Valk enorm hoog.


What's new?
Bever heeft de laatste jaren al vier vestigingen op C-locaties vervangen door een pand in of vlak bij stadscentra, liet ceo Greg Nieuwenhuys onlangs weten in RetailTrends. Zijn stadswinkels zijn zo'n achthonderd vierkante meter en worden gecombineerd met een destination store buiten het centrum, die een verkoopvloeroppervlakte van duizend tot 1500 vierkante meter hebben. In de regio Rotterdam, Den Haag en Utrecht worden deze twee type winkels al gecombineerd. "We willen het optimale omnichannelportfolio hebben, met een goede spreiding in stadswinkels en destination stores", aldus de ceo.

Het fenomeen stadswinkel is in de supermarktbranche inmiddels al flink ingeburgerd. Daar wordt het door de grote jongens echter vooral een gemaksformule genoemd. Albert Heijn (to go) heeft er inmiddels al zo'n vijftig van. Spar introduceerde zijn eigen gemaksformule onder de toepasselijke naam City Store al in 2010, terwijl DekaMarkt een jaar later volgde met een DekaVers. Lidl introduceerde vorig jaar een stadswinkel in Antwerpen, maar heeft dat concept nog geen vervolg gegeven in ons land. Gezien de huidige trend lijkt dat echter een kwestie van tijd.