Jumbo zet met het benoemen van Jesper Højer als ceo zijn geld op een Deense outsider met Lidl-bloed. Jesper Højer lijkt het onmogelijke te moeten doen: prijzen scherper zetten, online versnellen, duurzaamheid uitrollen en België laten groeien, zonder Jumbo's DNA te verliezen. Zijn gereedschapskist zit tjokvol ervaring. "Ze hebben een topper binnengehaald, zeker geen tweede garnituur."
"Højer is een heel duidelijke manager. Hij legt de prioriteit waar ze moet liggen. Jumbo haalt een topper binnen, niet iemand van de tweede garnituur." Zo omschrijft de Belgische retailjournalist Stefan van Rompaey de nieuwe ceo van Jumbo. "Højer heeft een mooie boost gerealiseerd in de groei van Lidl België", aldus Van Rompaey. "Ik denk dat hij stabiliteit en helderheid zal brengen. Hij is ook erg efficiëntiegericht." Van Rompaey is één van de weinigen die met kennis over Højer spreekt. Zijn oude Lidl-collega's doen er desgevraagd het zwijgen toe. Højer zelf is tot nu toe maar weinig naar buiten getreden.
Van Rompaey: "Maar, vergis u niet, hij werd intern als persoon zeer...
Jumbo zet met het benoemen van Jesper Højer als ceo zijn geld op een Deense outsider met Lidl-bloed. Jesper Højer lijkt het onmogelijke te moeten doen: prijzen scherper zetten, online versnellen, duurzaamheid uitrollen en België laten groeien, zonder Jumbo's DNA te verliezen. Zijn gereedschapskist zit tjokvol ervaring. "Ze hebben een topper binnengehaald, zeker geen tweede garnituur."
"Højer is een heel duidelijke manager. Hij legt de prioriteit waar ze moet liggen. Jumbo haalt een topper binnen, niet iemand van de tweede garnituur." Zo omschrijft de Belgische retailjournalist Stefan van Rompaey de nieuwe ceo van Jumbo. "Højer heeft een mooie boost gerealiseerd in de groei van Lidl België", aldus Van Rompaey. "Ik denk dat hij stabiliteit en helderheid zal brengen. Hij is ook erg efficiëntiegericht." Van Rompaey is één van de weinigen die met kennis over Højer spreekt. Zijn oude Lidl-collega's doen er desgevraagd het zwijgen toe. Højer zelf is tot nu toe maar weinig naar buiten getreden.
Van Rompaey: "Maar, vergis u niet, hij werd intern als persoon zeer gewaardeerd en niet alleen omdat hij de Nederlandse taal beheerst." Over de resultaten uit het verleden en de toekomst: "Maar we spreken toch ook wel over de periode vlak voor 2014 toen hij vertrok uit België. Lidl zat toen in een sterke groeifase. Dat helpt."
Carrière binnen Lidl
Højer (1978) groeide op in Denemarken in een ondernemersgezin. Dat zijn carrière grotendeels gevormd is binnen Lidl is glashelder. Via inkoopfuncties en directierollen klom hij bij de discounter naar het hoogste niveau: ceo van Lidl International. Jumbo zal in het zoeken naar een nieuwe opperbaas vooral geïnteresseerd zijn in 2 periodes van die klim naar boven. Zo was Højer binnen Lidl Nederland verantwoordelijk voor inkoop en assortiment. Verder was hij van 2011 tot 2014 ceo van Lidl België. Daarmee kent hij van nabij de 2 markten waarin Jumbo opereert.
Pikant is dat Peter Isaac, nu verantwoordelijk voor Jumbo België, in de Belgische periode van Højer met hem in de directie zat. Isaac was destijds coo, de operationeel verantwoordelijke. Boudewijn van den Brand, nu ceo van inkooporganisatie Superunie, was in die tijd verkoopdirecteur Lidl België, ook onder Højer. Højer zal Van den Brand tegenkomen als inkoopbaas van Jumbo's grootste concurrenten zoals Dirk van den Broek, Vomar en Nettorama. Van den Brand volgde Højer destijds zelfs op als ceo van Lidl.
De nieuwe Jumbo-baas was na zijn Belgische periode bij Lidl International verantwoordelijk voor inkoop en marketing, later zelfs ceo. Opmerkelijk is dat Højer in 2019 onverwacht opstapte. Officieel wilde hij meer tijd met zijn gezin, maar het markeerde ook een eindpunt van een intensieve periode waarin Lidl wereldwijd sterk groeide. Højer blikte destijds positief terug: "Ik ben er trots op dat ik vele jaren in verschillende internationale functies heb gewerkt voor zo'n dynamisch bedrijf als Lidl. De beslissing om mijn functie beschikbaar te stellen was niet makkelijk, maar het is tijd om mijn gezins- en professionele doelen opnieuw op elkaar af te stemmen."
Højer tekent voor 'smart discount'
Zijn periode als hoogste baas bij Lidl België is interessant om te analyseren in het licht van de nieuwe functie bij Jumbo. Daar introduceerde hij het begrip 'smart discount'. Højer wilde Lidl positioneren voorbij het klassieke imago van hard discounter, gericht op louter de laagste prijs. In een interview met Gondola (2012) zei hij: "Wij zien onszelf als smart discounters, niet als hard discounters." Hard discount noemde Højer 'een restant uit de seventies'. Smart discount combineerde efficiency en scherpe prijzen met een sterkere focus op kwaliteit, winkelervaring en klantgerichtheid.
Højer: "Het 'discount'-element blijft er natuurlijk wel inzitten, wat betekent dat we onze processen van A tot Z zeer scherp moeten uittekenen. We willen het shoppen zelf echter ook veel aangenamer maken." Concreet betekende dit onder meer verruiming van openingstijden (tot 20.00 uur, 19.00 uur op zaterdag, vooruitstrevend voor een discounter omdat het kosten toevoegt), groter versaanbod en betere broodafdelingen om de bezoekfrequentie te verhogen en een actieve dialoog via social media; Lidl België's Facebookpagina groeide fors. Højer daarover: "Je moet steeds nieuwe communicatiekanalen aanboren en een wederzijds communicatieproces op gang brengen met de klanten."
Hij had toen als Lidl-directeur ook een boodschap richting A-merken: "Laat ons duidelijk zijn: onze klanten komen niet naar Lidl voor de A-merken. We beschouwen ze meer als een soort van dienstverlening dan als een strategie." De Belgische aanpak kwam niet uit het niets. In Nederland had Højer als inkoopdirecteur eerder al bijgedragen aan de transformatie naar meer vers, een duurzaam assortiment en een stevigere focus op voedselverspilling. Gondola ontmoette destijds een topman die - 'naast dat hij uitstekende Nederlands spreekt' - een bedrijf leidt 'vol zelfvertrouwen dat de markt wil veroveren, openstaat voor de buitenwereld en niet aarzelt om de dialoog aan te gaan, zelfs met de pers'.
Online, duurzaamheid en innovatie
Højer heeft zijn retailkennis en Nederlands netwerk en marktkennis dus behoorlijk op orde. Maar Jumbo zal met de uitdagingen die de keten te wachten staan zeker ook hebben gekeken naar de periode in de carrière van Højer na zijn vertrek bij Lidl in 2019. De Lidl-retailmanager in loondienst werd herboren als een actieve ondernemer, investeerder en adviseur. Zijn portfolio na 2019 is divers, maar valt op door de rode draad van online retail, duurzaamheid en foodinnovatie. Juist ja, de speerpunten van de Jumbostrategie.
Højer werd in 2024 voorzitter van de raad van bestuur van de Noorse websuper Oda
Højer raakte betrokken bij Oda, Everli en Motatos. Oda is een online supermarkt die naar eigen zeggen winstgevend is in Noorwegen, vergelijk het met Picnic. Everli is een buitenbeentje in e-commerce, een platform waar klanten een persoonlijke shopper naar de supermarkt sturen om voor hem of haar de boodschappen te doen. Motatos is een direct-to-consumer e-commerce platform dat restpartijen in food opkoopt en via forse kortingen van 20 tot 90 procent aanbiedt aan zijn klanten.
Jumbo zal naast deze e-commerce ervaring ook blij zijn met zijn kennis opgedaan bij Aera Payment & Identification, een bedrijf dat betaalgegevens koppelt aan klantprofielen. Supermarkten kunnen via Aera hun klanten herkennen en belonen, bijvoorbeeld via spaarprogramma's of exclusieve kortingen. Met al die functies brengt Højer kennis mee over nieuwe businessmodellen, digitale platforms en duurzame proposities, thema's die voor Jumbo urgent zijn.
Jumbo's situatie: een wicked problem
Højer komt bij Jumbo niet in een gespreid bedje terecht. De keten heeft een roerige periode achter de rug met het vertrek van Frits van Eerd, daarna de tussenpaus tegen wil en dank Ton van Veen en nu interim-bestuurder Tom Heidman. Er is weliswaar met de operatie 'gele helm' - een mix van vastlaag en aanbiedingen - een nieuwe koers ingezet, maar de grote uitdagingen liggen nog op tafel.
Bestuurskundigen zouden spreken van een 'wicked problem': de problemen bij Jumbo zijn niet eenduidig, er liggen geen pasklare oplossingen, elke oplossing heeft zijn eigen gevolgen en uniek karakter. Vaak zijn er ook veel betrokken partijen met tegenstrijdige belangen zoals de ondernemers (loonkosten) en de werknemers (meer loon) of de klanten (volledig assortiment) en de logistiek (minder assortiment, meer efficiency). Kortom, simpel wordt de klus niet.
Een hardnekkig probleem van Jumbo is de prijsperceptie. De formule staat bekend om service en assortiment, maar wordt hard uitgedaagd door discounters en Superunieleden als Nettorama op prijs. In tijden van hoge inflatie en prijsbewuste consumenten is dit een cruciaal zwak punt. Verder is Jumbo geen pure discounter, maar ook geen traditionele servicesupermarkt. De balans vinden tussen prijs, kwaliteit, een groot assortiment en service (7 zekerheden) is ingewikkelder dan het runnen van een strak discountmodel als Lidl.
Broodnodig is winstgevende groei in online en omnichannel, net zoals verdere expansie in België. En dat alles in een context van structureel stijgende kosten van energie, ICT, logistiek, inkoop en personeel. Efficiëntie is nodig, maar investeringen in winkels, tech en duurzaamheid moeten doorgaan. Kosten kunnen niet onbeperkt doorberekend worden aan klanten. Probleem nummer 1 wellicht is het dalende marktaandeel. Højer lijkt dat te bevestigen. Het is tekenend dat de nieuwe ceo in een summiere verklaring in het persbericht van zijn aanstelling stelt dat er kans liggen om 'nog meer nieuwe klanten voor ons te winnen'. Bedoelt hij dat hij zijn stinkende best moet doen om klanten terug te winnen?
De gereedschapskist ertegenaan gooien
Højer kan er een volle gereedschapskist tegenaan gooien. Hij heeft bewezen ervaring bij Lidl met internationale inkoop en operationele efficiëntie. Hij tekende voor succesvolle winkeltransformaties (smart discount, focus op vers en duurzaamheid). Hij vergaarde actuele kennis van e-commerce, duurzaamheid en foodinnovatie en kent zowel de Nederlandse als Belgische markt. Tot slot heeft Højer ervaring met familiebedrijven; Lidl is immers ook een familieconcern. Dat hij Nederlands spreekt zal bijdragen aan een zachte landing in Veghel.
Zijn prioriteiten? De moordende concurrentie, vooral van Lidl, ironisch genoeg zijn oude club. Maar ook Albert Heijn zet met zijn vastlaag-range Prijsfavorieten Jumbo behoorlijk onder druk. AH heeft daarbij ook de schaalgrootte die Jumbo ontbeert om te kunnen doorpakken op AI, ICT en duurzaamheid. Welk pad kiest Højer? Gaat Højer 'verlidliseren' bij Jumbo? Hoe gaat hij om met zijn gebrek aan ervaring met zelfstandig supermarktondernemers?
De groei door overnames of winkelopeningen ligt niet voor de hand. Dat was toch de onderliggende golf waarop hij surfde bij Lidl België. Maar Jumbo heeft een slecht overnamekarma. Het familiebedrijf greep mis bij Jan Linders - die integreerde in AH - en werd buitengesloten bij de overname van Deen. Binnen de Superunieleden is er grote weerstand om te verkopen aan de arrogante Van Eerd.
Frits van Eerd en Ton van Veen stonden voor groei door overnames, expansie in België en de 7 zekerheden. Tom Heidman brengt vooral stabiliteit, maar werkt ook vanuit een achteruitkijkspiegel door een oud-gediende als René Repko binnen te halen op marketing. Højer moet een andere dynamiek meebrengen: meer nadruk op operationele excellentie in de winkels, efficiëntie om de kosten te drukken, winkeltransformatie op basis van data en digitalisering. Hij heeft in zijn carrière laten zien minder behoudend te zijn en meer experimenterend. Dat kan precies zijn wat Jumbo nu nodig heeft.
Het vorig jaar gelanceerde eigen merk Jumbo's
Eén scenario is dat de nieuwe topman de prijsperceptie gaat verbeteren door zijn kennis over nog scherpere (internationale) inkoop in te zetten, het nog slimmer en consistent wegzetten van de huismerken en minder maar meer opvallende en diepe, gerichte acties. Personificatie van acties ligt ook voor de hand. Dat moet hij allemaal voor elkaar krijgen zonder service en kwaliteit overboord te gooien: een leider op een smal pad tussen discounter en servicesupermarkt.
In België zal Højer streven naar meer winkels, mogelijk overnames, een betere lokale logistiek en assortiment. Højer zal zijn ervaring daar absoluut benutten om Jumbo sterker neer te zetten. Van Rompaey: "Jumbo kan inderdaad op assortiment nog wel een slag maken. Je ziet ook dat de filialen in België ten opzichte van de ondernemerswinkels duidelijk onderpresteren. Dat moet hij repareren. Een absolute valkuil is om van Jumbo België een Lidl-kopie te maken."
Het is een evenwichtsact
Het wordt hoe dan ook een evenwichtsact in Veghel. Succes is niet gegarandeerd als de balans zoekraakt door kostenbesparingen die de kwaliteit en het assortiment raken, investeringen die tegenvallen of een cultuurclash met zelfstandig ondernemers. Slaagt de nieuwe topman in zijn strategie dan kan hij inderdaad nieuwe klanten trekken met scherpere prijzen, vernieuwde en consistent uitgedragen huismerken, modernere winkels en een sterkere focus op vers. Achter de schermen kan Jumbo de marges versterken door meer te leren van de efficiëntie van de discounters, maar zonder ze direct te kopiëren.
Spannend is de vraag hoe Jumbo onder Højer de 7 zekerheden blijft waarmaken. Meer Lidl-efficiëntie kan botsen met beloften over service en kwaliteit. Welke van die zekerheden komt het meest onder druk te staan en hoe kan je die juist slimmer maken? Het antwoord daarop bepaalt hoe Jumbo er over 5 jaar uitziet.
Er is, tot slot, ook een school die stelt dat Højer met zijn internationale kennis en ervaring Jumbo nu echt rijp maakt voor een overname door Edeka, de Duitse reus met een omzet van ruim 75 miljard euro. Edeka werkt met 9 regionale genossenschaften (coöperaties). Jumbo - Nederland en België - zou daar als tiende puzzelstukje perfect in passen. Vooral ook omdat beide ondernemingen sterk leunen op zelfstandig ondernemers. Eén ding is zeker, met de komst van Højer, gepokt en gemazeld in een Duitse onderneming, wordt die deur in ieder geval niet dichtgegooid.
Maar eerst zal de familie Van Eerd hem zijn tanden toch laten stukbijten op groei in de Nederlandse en Belgische markt. De komst van Jesper Højer is voor de familie duidelijk meer dan een poppetjeswissel. Het is een strategische keuze voor een leider voor de langere termijn met een specifiek profiel: efficiëntie, inkoopkracht, transformatie en duurzaamheid.
