Het jaar 2025 was het eerste uitvoeringsjaar van de Stichting UPV Textiel, die voor zijn 1.100 leden alle wettelijke verplichtingen rondom hergebruik en recycling van gebruikt textiel organiseert. Voorzitter Joris Aperghis is bij de presentatie van het eerste jaarverslag 'relatief tevreden', maar ziet in de wet- en regelgeving nog veel ruimte voor verbetering.
Stichting UPV Textiel is 1 van de 3 producentenorganisaties die er in Nederland voor zorgt dat producenten en importeurs van textiel voldoen aan de wettelijke eisen van de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (zie kader Wat is de UPV ook alweer?). Stichting UPV Textiel sloot bij aanvang van de werkzaamheden aan bij bestaande samenwerkingsverbanden tussen ketenpartners en andere betrokken partijen, om zoveel mogelijk gebruikt textiel in te zamelen en te hergebruiken.
''We hebben vervolgens het Textiel Ketenoverleg opgezet voor diverse branches, waarvan we de brancheverenigingen hebben uitgenodigd'', blikt Aperghis terug. ''Met ketenpartners hebben we in 2025 verder bijgedragen aan het opbouwen van een goed werkend systeem. Daarover ben ik relatief tevreden, maar daar...
Het jaar 2025 was het eerste uitvoeringsjaar van de Stichting UPV Textiel, die voor zijn 1.100 leden alle wettelijke verplichtingen rondom hergebruik en recycling van gebruikt textiel organiseert. Voorzitter Joris Aperghis is bij de presentatie van het eerste jaarverslag 'relatief tevreden', maar ziet in de wet- en regelgeving nog veel ruimte voor verbetering.
Stichting UPV Textiel is 1 van de 3 producentenorganisaties die er in Nederland voor zorgt dat producenten en importeurs van textiel voldoen aan de wettelijke eisen van de Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (zie kader Wat is de UPV ook alweer?). Stichting UPV Textiel sloot bij aanvang van de werkzaamheden aan bij bestaande samenwerkingsverbanden tussen ketenpartners en andere betrokken partijen, om zoveel mogelijk gebruikt textiel in te zamelen en te hergebruiken.
''We hebben vervolgens het Textiel Ketenoverleg opgezet voor diverse branches, waarvan we de brancheverenigingen hebben uitgenodigd'', blikt Aperghis terug. ''Met ketenpartners hebben we in 2025 verder bijgedragen aan het opbouwen van een goed werkend systeem. Daarover ben ik relatief tevreden, maar daar tegenover staat dat er nog veel verbeterpunten zijn.''
Welke zijn dat?
''Die betreffen vooral de wet- en regelgeving. Eerdere UPV's gingen over verpakkingen en consumentenelektronica. Dat zijn sectoren waar er maar 1 producentenorganisatie de UPV uitvoert. Daar is de wet- en regelgeving ook op geschreven.
In de textielsector zijn echter 3 concurrerende producentenorganisaties actief voor hun leden, elk met hun eigen systeem. Dat leidt tot onduidelijkheid in het interpreteren van de regels en het uitvoeren van de wet.''
Maar de wet geldt toch voor iedereen?
''We willen de regels niet veranderen, maar we merken dat de wet- en regelgeving onvoldoende nauwkeurig is geformuleerd. Er is geen gelijk speelveld.
Bijvoorbeeld het monitoringssysteem dat het ingezamelde textiel precies tot en met de eindbestemming kan volgen. Ons systeem kan dat waarmaken. Of andere producentenorganisaties dat ook kunnen, weet ik niet omdat ze er niet over rapporteren. Dat wil vervolgens niet zeggen dat ze niet aan de regels voldoen, omdat deze onvoldoende nauwkeurig in de wet staan beschreven.
Omdat de regelgeving ruimte biedt om dezelfde kernverplichtingen verschillend in te vullen, zijn resultaten van de producentenorganisaties lastig te vergelijken. Overal moeten dezelfde minimumeisen gelden voor het onderbouwen van gerapporteerde resultaten, voor de monitoring die ik noemde, voor de informatieverplichting aan eindgebruikers.''
Stichting UPV Textiel deed in 2025 een kostprijsonderzoek dat inzicht geeft in de werkelijke kosten en opbrengsten van inzameling, opschoning en sortering van gebruikt textiel. Leverde dit nog opvallende nieuwe inzichten op?
''Het is voor het eerst dat er inzicht komt in de feitelijke kosten, op basis van onafhankelijk onderzoek onder ruim 30 dienstverleners. Nu blijkt dat de kosten per activiteit wel degelijk kunnen verschillen, iets wat werd betwijfeld.
Efficiënt werkende bedrijven blijken veel minder kosten te maken. Elk bedrijf kan nu bekijken hoe het presteert ten opzichte van het gemiddelde en hoe het de prestatie kan verbeteren. Ons wordt weleens partijdigheid verweten, omdat we opdrachtgever zijn. Dat bestrijden we. Het onderzoek is door KPMG uitgevoerd. Wij hebben er als uitvoeringsinstantie zonder winstoogmerk helemaal geen belang bij om betrokken bedrijven te weinig vergoedingen uit te keren om eventuele kostengaten te dichten.
Maar aan de andere kant moeten we ook niet te veel betalen. Dit onderstreept het belang van een uitvoering van de UPV op basis van feiten en uniforme wet- en regelgeving.''
Beeld: Shutterstock
Een van de weeffouten die u ziet in de UPV-regelgeving is de gebrekkige aansluiting op de praktijk. Kunt u dit toelichten?
''We weten allemaal dat de textielsector internationaal is. Niet alleen qua inkoop, maar ook in het hergebruik en de recycling van textiel. Veel Nederlands textiel wordt in de praktijk opgekocht en verwerkt in het buitenland, zoals in België, Frankrijk of Roemenië. Dat telt volgens de wet niet mee voor hergebruik, dus die in het buitenland gerealiseerde milieuwinst zie je in de cijfers niet terug.
Daarom is de doelstelling van 10 procent hergebruik van in Nederland op de markt gebracht textiel onrealistisch hoog. Dat zie je ook in ons jaarverslag, waarin we rapporteren dat we daarvan slechts 5 procent realiseren. Maar bij hergebruik algemeen scoren we met 37 procent veel hoger dan de wettelijk vereiste 20 procent.
Ook de doelstelling voor voorbereiding voor hergebruik en recycling stijgt jaarlijks met 5 procentpunt. Dat vereist een forse groei van de gescheiden inzameling. De keuzes die gemeenten maken, zijn hierop van invloed. Zoals het gedogen van illegaal geplaatste inzamelbakken, of het plaatsen van ondergrondse containers voor textielinzameling.
Die textielcontainers leveren meer vervuilde kleding op, omdat er soms water in stroomt en omdat het voorkomt dat burgers er huisvuil in gooien. Voor textiel is dat funest. Dat moeten we echt voorkomen, willen we onze voortdurend groeiende circulaire ambities in de textielsector realiseren.''
