​De geest is uit de fles: V&D gaat failliet

Door Rupert Parker Brady
Directeur Retaildenkers.nl

Het wordt een onvoorstelbaar zure Kerst voor meer dan vijftienduizend mensen en hun gezinnen. Eerst kondigde Macintosh Retail Group met 5500 medewerkers in de Benelux in surseance te gaan. Een dag later vraagt V&D Group uitstel van betaling aan. Een klap in het gezicht voor ruim tienduizend mensen van V&D en La Place die in 2015 al heel wat voor de kiezen hebben gehad. John van der Ent en zijn directieteam staan naar verluidt met de rug tegen de muur nu de eigenaar eenzijdig heeft besloten om het licht uit te doen bij het 128 jaar oude warenhuisconcern. De rechtbank in Amsterdam heeft warenhuisconcern V&D uitstel van betaling verleend.

Het herstelplan is voortijdig dood verklaard. Net nu medewerkers, toeleveranciers en huurbazen gewend waren geraakt aan de smaak van de zure appel die ‘herstructurering’ heet. Net nu V&D had besloten om te investeren in haar vestiging in Purmerend. En net nu deze week de eerste nieuwe voorjaarscollectie arriveerde met het signatuur van inkoopdirecteur Lilian Vos. De feestmaand december bracht nog niet de omzetten die gehoopt werden, maar om nu de handdoek in de ring te gooien is gekkenwerk.

2016 zou het jaar van de omslag worden met een kleinere V&D op tal van locaties en meer La Place. Dat sprookje is uitgeblazen door de grote boze wolf uit Amerika. Het warenhuis dat too big to fail werd geacht, sluit binnenkort haar deuren. Geen enkele bank die nu nog bereid is om het concern de reddingsboei toe te werpen.

Had ik het moeten zien aan komen? Ja, als ik mijn blog van 29 januari 2015 terug lees, had ik weinig fiducie in de toekomst van V&D. Dat pessimisme werd destijds met name gevoed door de onvoorstelbaar botte bijl die toenmalig interim ceo Don Roach (alleen die naam al) hanteerde om iedereen de gordijnen in te jagen.

In april presenteerde de nieuwe directie haar toekomstplan. Het zal misschien hebben gelegen aan het aanstekelijke enthousiasme van John van der Ent, maar ik begon – misschien naïef – weer te geloven in een ‘doorstart’ scenario voor V&D en La Place. Zelfs de eigenaar had zich bereid verklaard om €49 miljoen extra te pompen in de transformatie. Dat overtuigde de banken en de huurbazen.

Van der Ent mag zijn karwei niet afmaken. Bewindvoerders Kees van de Meent van Höcker Advocaten en Hanneke De Coninck-Smolders van BLIX zullen de komende weken met allerlei partijen in gesprek gaan. Welke partij is er zo gek om een verouderde warenhuisformule overeind te houden? Een doorstart van La Place lijkt het meest aannemelijk. De gevolgen van het verdwijnen van V&D zijn nog niet te overzien, maar tientallen en mogelijk honderden toeleveranciers en partners zullen in de problemen komen.

In 62 steden van Nederland slaat het naderende faillissement van V&D een groot gat in de hoofdwinkelstraten. Als een rotte kies staan straks in de Koopgoot, op het Rokin, de Schapenmarkt en in de Grote Marktstraat tienduizenden vierkante meters leeg. Geen fraai visitekaartje.

Onaangedaan paffen in Florida een aantal heren een dikke sigaar, “focused on identifying companies’ untapped potential and leveraging its deep operational and financial resources to transform results”. Op 7300 kilometer afstand valt het doek en is er geen sprake van een happy end. De een zijn dood is voor de ander ‘just another days work’. Het is natuurlijk een grote schande hoe een private equity partij zonder enige emotie en respect voor mensen omgaat met een stuk Nederlands erfgoed, waar we allemaal op hebben gekankerd. Het was wel onze rot V&D en die mag je niet zomaar afpakken. De vraag is wat Lion Capital nu gaat doen? Is deze partij uit ander hout gesneden en laten zij Tjeerd Jegen wel zijn karwei afmaken. Of gaan ze versneld saneren?

Is er dan geen enkel lichtpuntje in deze inktzwarte dagen voor kerst? Jazeker. Nu V&D plaats maakt kunnen de vastgoedeigenaren in steden als Amsterdam, Utrecht, Den Bosch, Leiden, Groningen, Maastricht, Breda, Den Haag, Rotterdam en Haarlem aan de slag met andere huurders. Die staan in de rij en hadden al deals gesloten. Zoals Primark in Hoog Catharijne die in het V&D pand zal trekken. De nieuwe huurders zullen nu wel andere voorwaarden gaan bedingen.

Het wordt echter knap lastig om de vrijkomende vierkante meters fatsoenlijk op te vullen in Den Helder, Zaandam, Weert, Oss, Veenendaal, Doetinchem, Vlaardingen, Meppel en Sittard-Geleen. De Retailagenda van Detailhandel Nederland en het ministerie van Economische Zaken krijgt nu een heel nieuwe dimensie voor met name deze steden die het toch al zo moeilijk hebben om bezoekers te trekken.

Moet de overheid de helpende hand uit steken of gewoon de markt het opruimwerk laten doen? Ik denk het laatste, maar de vakbonden zullen terecht moord en brand schreeuwen.

Goed nieuws voor de consument: januari en februari worden de grootste opheffingsuitverkoop maanden uit de Nederlandse historie van de detailhandel. En dat is geen feestelijk begin 2016.