Wouter Kolk (ex-Ahold Delhaize) in de podcast: 'Als Barcelona mij vraagt als trainer, mag ik gaan'

Wouter Kolk is gewend om grote bedrijven te leiden, maar één uitweg houdt hem altijd flexibel: de Ronald Koeman-clausule. In de nieuwste aflevering van RetailTrends Talks blikt de voormalig Ahold Delhaize-topman terug op zijn vertrek, deelt hij zijn visie op onder meer het veranderende supermarktlandschap, AI en agentic commerce en Chinese nieuwkomers én licht hij zijn persoonlijke escape toe.

'We hebben allemaal 2 termijnen van 4 jaar. En dan houdt het op'

In 2024 nam Wouter Kolk afscheid van Ahold Delhaize, als ceo van Europa & Indonesië. Die beslissing kwam voor de buitenwereld wellicht als een verrassing, maar voor Kolk was het niet meer dan een logisch gevolg.

"De raad van bestuur kent 4 leden: Frans Muller (groeps-ceo), Jolanda Poots-Bijl (groeps-cfo), JJ Fleeman (ceo Ahold Delhaize USA) en ik. We hebben allemaal 2 termijnen van 4 jaar. En dan houdt het op. Dat was bij mij ook het geval. Ik zat midden in mijn tweede termijn en heb toen met de chairman gesproken: het houdt op, dus laten we naar de toekomst kijken."

'Ik hoef niet zo nodig in Dublin, Toronto, Düsseldorf of Sydney te zitten'

Tijdens zijn sabbatical die daarop volgde, sloeg Kolk bewust aanbiedingen voor soortgelijke functies in het buitenland af. "Mijn dochters zijn het huis uit en ik dacht: ga ik daar nou echt in mijn eentje zitten? Daar had ik helemaal geen zin in. Ik vind Amsterdam als basecamp heel fijn, ik hoef niet zo nodig naar Dublin, Toronto, Düsseldorf of Sydney."

De sabbatical gaf hem de ruimte om letterlijk en figuurlijk even stil te staan en bewuste keuzes te maken voor de toekomst. "Het gaf me de mogelijkheid om te bepalen welke rollen ik wil vervullen, met meer controle over mijn eigen agenda", zegt hij. Zo is hij naast een paar non-executive rollen die hij al had, onder meer bij AkzoNobel, begonnen als lid van de adviescommissie bij de World Press Photo Foundation.

'Als Barcelona mij vraagt als trainer, dan mag ik gaan'

Toch sluit hij een nieuwe rol als ceo in de toekomst niet uit. "Ik noem dat altijd de Ronald Koeman-clausule. Toen Koeman voor het eerst trainer werd van het Nederlands Elftal zei hij dat hij slechts 1 clausule had: 'Als Barcelona mij vraagt als trainer, dan mag ik gaan.' Als zich iets voordoet wat mijn volledige aandacht vraagt, dan kan ik natuurlijk al die andere dingen afwikkelen. Maar ik moet zeggen: wat ik nu doe bevalt me uitstekend."

'Ik verwacht dat een aantal regionale formules gaat sneuvelen'

Volgens de supermarktveteraan wordt het speelveld in supermarktland steeds complexer door verdere digitalisering, en dan met name door AI. "Apps worden beter, de communicatie met het merk wordt beter en online zal ook nog wat meer seamless worden", zegt hij.

Hierdoor neemt het aantal vierkante meters in fysieke winkels volgens hem af, met grote gevolgen voor met name regionale partijen. "Het spelletje wordt gewoon steeds ingewikkelder", vervolgt Kolk. "Ik verwacht dat een aantal formules gaat sneuvelen. Discounters als Aldi en Lidl zullen blijven, Albert Heijn blijft, Jumbo ook als sterke regionale speler, maar ik denk dat Superunie het zwaar gaat krijgen. Die zullen moeten kijken: hoe gaan we verder?"

'FMCG's moeten niet in de weerstand schieten, zoals ze nu doen. Dat vind ik echt heel stom'

Wat volgens Kolk belangrijk blijft, zijn schaal en inkoop – ook dicht bij huis. "Het is én-én. Je wilt als retailer speciale dingen hebben van een lokale boer, zoals kaas of vleeswaren of wat lekkers. Aan de andere kant hebben we te maken met discounters, met een schaal die 4, 5 of 6 keer zo groot is als die van ons. Daar concurreer je puur op prijs en kwaliteit, en dan heb je schaal nodig."

Als gevolg hiervan ontstaan samenwerkingen met andere grote Europese retailers. "Dan ga je gezamenlijk naar 1 leverancier en zeg je: dít moet het worden. Dan kan het niet zo zijn dat er in Frankrijk andere inkoopcondities gelden dan in Duitsland, België of in Nederland. Dat spel is over. Maar ook FMCG's (Fast Moving Consumer Goods-bedrijven, red.) moeten nadenken over hoe ze dat spel gaan bedienen, in plaats van in de weerstand schieten, zoals ze nu doen. Dat vind ik echt heel stom. En ze moeten nadenken over innoveren, want dan doen ze nu ook niet meer."

'A-merken moeten aan de bak, anders gaat het niet de goede kant op'

Om het niet af te leggen tegen huismerken, ligt er volgens Kolk nog flink wat werk voor A-merken. "Anders gaat het niet de goede kant op. Je ziet ook al een shake-out. Iedereen gaat van three-tier naar two-tier (aantal schakels tussen fabriant en consument, red.). Als je niet meer onderscheidend bent als A-merk, lig je eruit. Er zijn merken die het wél goed doen. Zoals Tony Chocolonely, dat naar de VS gaat. Zij zijn klein begonnen, als niche, en hebben zich mooi ontwikkeld. Ze liggen nu overal in het chocoladeschap. Dat is natuurlijk supercool."

'Wouter, ik krijg elke keer luieraanbiedingen, terwijl de kinderen al lang het huis uit zijn'

AI is volgens Wouter Kolk geen voorbijgaande hype, maar een ontwikkeling met serieuze impact op de retail. "In loyaltyprogramma’s zoals de Appie-app was het altijd een beetje handwerk. We stuurden aanbiedingen naar klanten, maar echt gepersonaliseerd was het nog niet. Soms kreeg iemand aanbiedingen terwijl die allang niet meer relevant waren", legt hij uit. "Kreeg ik van een boardmember te horen: Wouter, ik krijg elke keer luieraanbiedingen, terwijl de kinderen al lang het huis uit zijn."

Met de opkomst van agentic commerce kan AI veel slimmer meedenken met de klant. Bijvoorbeeld door in de app menu's voor te stellen op basis van een volle agenda, of een real-time waarschuwing af te geven bij nog halflege bestelbusjes en iemand nog gauw kan bestellen zonder bezorgkosten te hoeven betalen. Wel blijft het volgens hem een delicaat spel tussen technologie en privacy. "Je ziet nu ook al dat mensen van bepaalde commercials zeggen: dit is zo duidelijk AI-gegenereerd, hier trappen we niet in."

'Ik durf te wedden dat ze wel eens naar Bol kijken. Zo van: nou, toch een leuk entreetje met 10 miljoen loyale Bol-klanten en 40 procent marktaandeel in de Benelux'

Kolk ziet de opkomst van Chinese spelers in Europa, en specifiek in de Benelux, als een strategische beweging met grote potentie. "Ik durf te wedden dat ze wel eens naar Bol kijken. Zo van: nou, toch een leuk entreetje met 10 miljoen loyale Bol-klanten en 40 procent marktaandeel in de Benelux. Bovendien zouden ze dan 2 keer zo groot zijn als Amazon."

Of ze hier uiteindelijk echt voet aan de grond krijgen, is volgens hem nog de vraag. "We zijn natuurlijk wel een eigenaardig volkje. Maar als het allemaal makkelijker, beter en goedkoper kan, staan we er altijd voor open."

Volgens Kolk is de interesse van Chinese bedrijven vooral gericht op technologie, productkwaliteit en een schaalbare toegang tot consumenten, voor wie snelle levering niet altijd de hoogste prioriteit heeft. "Voor sommige pakketjes maakt het niet uit of ze volgende dag geleverd worden of over een week. Dus daar is altijd wel een plek voor", aldus Kolk.


Meer weten over de visie van Wouter Kolk op het retaillandschap? Beluister de RetailTrends-podcast hier.