De Duitse warenhuisketen Galeria verkeert opnieuw in grote problemen. Voor de vierde keer in 6 jaar tijd heeft het bedrijf faillissement aangevraagd. Komt het nog goed? En zo niet: hoe erg is dat?
Je zou het de Duitse V&D kunnen noemen: Galeria. Waar de Nederlandse evenknie in 2015 omviel, wankelt de Duitse warenhuisketen. En dat is niet voor het eerst. Sinds Galeria Kaufhof en Karstadt in 2018 samengingen, met toen gezamenlijk 171 winkels, vroeg het concern al 3 keer faillissement aan. In 2020, 2022 en 2024.
Dat de warenhuisketen überhaupt nog bestaat, is te danken aan leningen van de overheid en aan leveranciers, verhuurders en andere schuldeisers die voor miljarden euro's aan schulden kwijtscholden.
Na het faillissement begin 2024 kwam Galeria in handen van de Duitse...
De Duitse warenhuisketen Galeria verkeert opnieuw in grote problemen. Voor de vierde keer in 6 jaar tijd heeft het bedrijf faillissement aangevraagd. Komt het nog goed? En zo niet: hoe erg is dat?
Je zou het de Duitse V&D kunnen noemen: Galeria. Waar de Nederlandse evenknie in 2015 omviel, wankelt de Duitse warenhuisketen. En dat is niet voor het eerst. Sinds Galeria Kaufhof en Karstadt in 2018 samengingen, met toen gezamenlijk 171 winkels, vroeg het concern al 3 keer faillissement aan. In 2020, 2022 en 2024.
Dat de warenhuisketen überhaupt nog bestaat, is te danken aan leningen van de overheid en aan leveranciers, verhuurders en andere schuldeisers die voor miljarden euro's aan schulden kwijtscholden.
Na het faillissement begin 2024 kwam Galeria in handen van de Duitse ondernemer Bernd Beetz en de Amerikaanse investeringsmaatschappij NRDC van Richard Baker, bekend van Hudson's Bay. Zij sloten 9 van de 92 filialen en beloofden 100 miljoen euro te investeren, onder meer in de modernisering van de warenhuizen. Opnieuw ging het mis.
RetailTrends ging te rade bij Gerrit Heinemann, retaildeskundige van de hogeschool Niederrhein in Mönchengladbach.
Galeria heeft voor de vierde keer in 6 jaar tijd faillissement aangevraagd. Was u verrast?
"Nee, ik verwachtte eigenlijk al dat dit nog dit jaar zou gebeuren. Omdat het inmiddels elke 2 jaar gebeurt. De berichten over achterstallige huurbetalingen en de laatste lening van Gordon Brothers, die feitelijk alleen werd gebruikt om achterstallige rekeningen te betalen, waren signalen dat een faillissementsaanvraag eraan zat te komen.
Wat me wel verbaast, is dat de rechtbank in Düsseldorf de insolventieprocedure heeft geopend. Daar had ik niet op gerekend, omdat volgens eerdere berichten de vorige insolventieprocedure eigenlijk nog niet was afgerond. Daardoor zou er ook geen insolventiegeld mogen worden uitgekeerd (een uitkering voor werknemers als een werkgever het loon niet meer kan betalen, red.) en zou er ook geen financiering nodig zijn om de insolventie te overbruggen.
Afgelopen vrijdag, vrijwel gelijktijdig met het persbericht van Galeria over de insolventie, verscheen er ook een bericht dat de vorige insolventieprocedure wél was afgerond. Ik geloof niet zo in toevalligheden, maar het maakt eigenlijk ook niet zo veel uit. Het is hetzelfde spel als altijd: een Insolvenzkaskade als bedrijfsmodel."
Wat bedoelt u met dat laatste?
"Inmiddels rekent men al op de volgende insolventie. Daar wordt inmiddels zelfs al mee gecalculeerd. Dan vindt er een soort sanering plaats: de balans wordt opgeschoond, schulden verdwijnen en schulden worden omgezet in kapitaal. Vervolgens zijn we weer 2 jaar verder.
Dat is eigenlijk niet legitiem. Het is legaal, maar niet legitiem, omdat het insolventierecht op die manier wordt misbruikt - vooral als dit steeds met dezelfde tussenpozen gebeurt. Het bedrag aan schulden waarvan schuldeisers hebben afgezien, is inmiddels opgelopen tot meer dan 4 miljard euro. En dat geld valt natuurlijk niet uit de hemel: uiteindelijk betaalt ook de belastingbetaler en de consument."
Wat is het grootste probleem van Galeria?
"De bedrijfsvorm warenhuis is achterhaald. Het rendeert niet meer. Er is van alles geprobeerd binnen de warenhuizen, maar alleen al de personeelskosten bedragen zo'n 20 procent van de omzet en de huurkosten nog eens ongeveer 10 procent. Je hebt dus al een kostenblok van minimaal 30 procent dat je vanuit de marge moet terugverdienen. Dat lukt niet meer."
Ik kan me herinneren dat toen de Metro Group Kaufhof ruim 10 jaar geleden verkocht (voor 2,8 miljard euro aan Hudson's Bay Company, red.), de reden daarvoor was dat Kaufhof ondanks een relatief goed rendement zelfs toen al niet in staat was om zijn kapitaalkosten te dekken. We hebben hier te maken met een ongelooflijk kapitaalintensief businessmodel en het rendement op dat geïnvesteerde kapitaal is niet meer toereikend. Daarom zijn er ook steeds minder geldschieters bereid om er nog kapitaal in te steken.
En als er bij Gordon Brothers, zoals ik vermoed, nog andere redenen meespeelden - misschien een belang in vastgoed - dan had Gordon Brothers normaal gesproken eigenlijk ook geen geld meer moeten verstrekken, omdat het risico dat het geld niet wordt terugbetaald te groot is. En nu hebben ze ook een verlies geleden: ze krijgen een deel van hun lening niet terug. Een deel was gedekt door voorraad, maar die voorraad was niet zoveel waard. Het risico is dus te groot voor geldschieters.
De rente die Gordon Brothers rekende, lag op circa 14 procent. Je moet je voorstellen dat alleen de rente op die relatief kleine lening al zo'n 20 miljoen euro per jaar bedraagt. Daarmee kun je geen warenhuis runnen.
De prijsdruk die we op de markt zien, gedreven door de Aziatische platforms, gaat niet weg. De consument heeft steeds minder geld te besteden, de koopkracht neemt af. Daarom heeft de Duitse retail dit jaar reëel een krimp laten zien. Bij die prijsdruk kan een warenhuis, bij steeds lagere marges, zijn vaste kosten niet meer dekken. Daarom werkt het businessmodel niet meer."
Wat zou het voor de Duitse binnensteden betekenen als Galeria omvalt en de warenhuizen sluiten?
"Dat is voor de binnensteden een grote kans, omdat warenhuizen geen publiekstrekkers meer zijn. Een gemiddelde Aldi-vestiging trekt meer bezoekers dan een gemiddeld warenhuis. Het argument dat warenhuizen publiekstrekkers zijn, is achterhaald.
In steden als Recklinghausen zijn voor dit soort panden al compleet nieuwe concepten ontwikkeld, met een combinatie van een zorgcentrum, een verpleeghuis, een hotel en andere dienstverlenende voorzieningen. Door de panden een nieuwe bestemming te geven, kunnen ze juist bijdragen aan aantrekkelijkere binnensteden."
