Wat bepaalt de keuze voor een supermarkt in 2026?
Nederlanders kiezen hun supermarkt op een andere manier dan voorheen. Nu het consumentenvertrouwen onder druk blijft staan, verschuiven de prioriteiten: assortiment, voordeel en gemak wegen zwaarder.
De Retailer Preference Index (RPI) Nederland 2026 brengt die veranderende verwachtingen in kaart, en wat ze betekenen voor supermarkten. Het onderzoek verschijnt dit jaar voor de tweede keer in Nederland en maakt duidelijk wat consumenten het belangrijkst vinden, welke retailers daar het best op inspelen en waar nieuwe kansen liggen om zich te onderscheiden en te groeien.
De RPI is ontwikkeld door dunnhumby, wereldwijd toonaangevend in Customer Data Science. Met een datagedreven methode koppelt het onderzoek het beeld dat klanten van een supermarkt hebben aan marktsucces en emotionele binding. Dat geeft dieper inzicht in wat de voorkeur voor een supermarkt écht bepaalt.
Nederlandse klantprioriteiten veranderen
Wat Nederlandse consumenten het belangrijkst vinden bij de keuze voor een supermarkt, is aan het veranderen.
In 2025 had Winkelervaring nog de meeste invloed op de voorkeur voor een supermarkt. Een jaar later is Assortiment de belangrijkste keuzefactor, gevolgd door Prijs & Promoties en Snelheid. Winkelervaring doet er nog steeds toe, maar heeft niet langer de hoogste prioriteit.
Die verschuiving past bij een voorzichtiger consumentenklimaat. Prijs & Promoties steeg van de zesde plaats in 2025 naar de tweede plaats in 2026. Toch is prijs slechts een deel van het verhaal. Klanten verwachten steeds vaker dat retailers het juiste assortiment en de juiste kwaliteit combineren met scherpe prijzen, snelheid en gemak.
Er zijn ook kansen om op te vallen. De tevredenheid over Assortiment en Snelheid is over het algemeen hoog, maar op Prijs & Promoties, Digitaal & Personalisatie en Maatschappij & Duurzaamheid is meer ruimte voor onderscheid. Ook binnen Assortiment liggen kansen, vooral bij kant-en-klaar, nieuwe producten en het natuurlijke en biologische aanbod.
Jongeren bieden daarnaast groeipotentieel. Consumenten van 18 tot 34 jaar doen vaker snelle gemaksaankopen, zoals kant-en-klaarmaaltijden en ‘grab-and-go’.
Er zijn meerdere wegen naar success
De resultaten van 2026 onderstrepen een belangrijke les: er bestaat geen vaste formule voor succes in retail.
Albert Heijn staat opnieuw op de eerste plaats van de RPI-ranglijst, gevolgd door Vomar en Lidl. Dirk is de enige nieuwkomer in de top vijf en klimt naar de vierde plaats.
Maar de ranglijst is niet het hele verhaal.
Toonaangevende retailers winnen de voorkeur van klanten, elk op hun eigen manier. Sommige blinken uit in assortiment en snelheid, andere onderscheiden zich met prijs, beleving, loyaliteit of digitale kracht. De sterkste retailers proberen niet per se overal de beste in te zijn. Ze bouwen juist een onderscheidende propositie rond de factoren die voor hún klanten het zwaarst wegen.
Voor retailers levert dat een interessantere vraag op dan simpelweg “Waar staan we in de ranglijst?”
Namelijk: wat vinden onze eigen klanten het belangrijkst, hoe kijken zij naar onze propositie en waar liggen voor ons de grootste kansen om ons te onderscheiden?
Een betrouwbare methode met een internationale basis
De RPI is meer dan een gewone ranglijst van retailers.
Het programma startte in 2017 in de Verenigde Staten en is sindsdien internationaal uitgebreid.
De kern van de methodiek is het verband tussen de perceptie van klanten, marktsucces en emotionele binding. De perceptie van klanten vormt de basis voor de keuzefactoren, terwijl commerciële prestaties en emotionele binding bepalen wat ertoe doet. De uiteindelijke RPI-score van elke retailer combineert de prestaties op die keuzefactoren, gewogen naar het belang dat consumenten eraan hechten.
Voor 2026 is het onderzoek verder verbeterd. Respondenten beoordelen nu drie retailers naast elkaar, in plaats van twee afzonderlijk. Dat levert een betere vergelijking met de concurrentie op en maakt de verschillen tussen retailers beter zichtbaar. Ook de modellen waarmee kenmerken worden gegroepeerd, zijn verbeterd op basis van best practices uit het wereldwijde Centre of Excellence van dunnhumby.
Daarmee kijkt de RPI verder dan alleen perceptie. De methodiek biedt een kader om te begrijpen wat klanten willen, waar retailers die verwachtingen waarmaken en hoe die percepties samenhangen met commerciële prestaties en emotionele binding.
Wat betekenen de uitkomsten voor jouw organisatie?
De ranglijst laat zien hoe de Nederlandse supermarktsector er nu voor staat. Maar de echte kansen voor een retailer vind je pas als je verder kijkt dan de ranglijst.
De RPI helpt retailers te begrijpen welke klantprioriteiten het zwaarst wegen, waar hun propositie sterk staat en waar nog kansen liggen om zich te onderscheiden. dunnhumby kan daarnaast helpen met verdiepende analyses, eenmalig of over meerdere jaren. Zo kunnen retailers specifieke vraagstukken uitdiepen en zien hoe hun positie verschuift naarmate het gedrag van klanten verandert.
Voor retailers die de voorkeur van klanten willen versterken, is dat de kans om de stap te zetten van “Wat gebeurt er in de markt?” naar “Wat betekent dit specifiek voor ons?”
Ontdek alle uitkomsten
Download de Retailer Preference Index Nederland 2026 en ontdek de ranglijst, de nieuwste keuzefactoren en de trends die de Nederlandse supermarktsector veranderen.
Download het rapport
Benieuwd wat de uitkomsten specifiek voor jouw organisatie betekenen?
Bespreek de uitkomsten met dunnhumby
Reacties 0