De foodhall als retailtheater: werkt het Londense model ook in Nederland?

In Londen wemelt het van de premium foodhallen, die meer zijn dan een verzameling eetkraampjes. Heeft deze aanpak met meer service, sterkere merken en een restaurantachtige ervaring ook kans van slagen in Nederland? Een bijdrage van correspondent Romée Pietersen.

Op een vrijdagavond rond etenstijd is het druk in Arcade Tottenham Court Road, in het hart van Londen. Buiten stroomt een constante stroom reizigers het gelijknamige metrostation uit, met ruim 63 miljoen reizigers in 2025 een van de drukste stations van de stad, binnen strijken bezoekers voor een avond eten en drinken. Wie een traditionele foodcourt verwacht, moet zijn beeld bijstellen. 

Er zijn verschillende eetconcepten verspreid over de ruimte: van Aziatische gerechten tot burgers en mediterrane smaken. Nergens staan lange rijen voor toonbanken en niemand loopt rond met een pieper op zoek naar een vrije plek. Bij binnenkomst worden gasten naar hun tafel begeleid. Een drankje bestellen ze bij de bediening, eten en extra bestellingen kunnen eenvoudig via een digitale menukaart. Het voelt minder als een verzameling afhaalrestaurants en meer als een modern restaurant met meerdere keukens.

Arcade behoort tot de nieuwe generatie premium foodhallen die in Londen terrein wint. De stad kent al langer luxe foodretailconcepten, zoals de iconische Food Halls van Harrods en de foodafdelingen van Selfridges, waar gastronomie onderdeel is van een bredere winkelervaring. Tegelijkertijd ontstaat een nieuwe categorie foodhallen die zich minder richt op exclusieve boodschappen en meer op uit eten gaan: plekken waar verschillende culinaire concepten samenkomen, maar waar service, design en beleving centraal staan.

Van foodcourt naar restaurant

Arcade is een voorbeeld van die ontwikkeling. Met locaties in Tottenham Court Road, Covent Garden en Battersea Power Station combineert het concept meerdere eetmerken onder één dak. Volgens Simon Allison, marketingdirecteur van Arcade, ligt het verschil met traditionele foodhallen niet alleen in de selectie van restaurants, maar in de manier waarop nieuwe merken worden ontwikkeld. : "Traditionele foodhallen selecteren vooral bestaande concepten. Wij bouwen mee aan nieuwe merken en gebruiken onze locaties als proeftuin om ze te ontwikkelen, terwijl we tegelijkertijd een aantrekkelijke plek bieden om te eten", zegt hij.

Een ander verschil met traditionele foodhallen zit volgens Arcade in de manier waarop het bedrijf met eetconcepten werkt. Waar veel foodhallen bestaande ondernemers binnenhalen en vooral een selectie van merken presenteren, ontwikkelt Arcade zelf nieuwe formules via het programma Arcade Create. Het bedrijf werkt samen met chefs en oprichters vanaf het eerste idee en gebruikt de eigen locaties als testomgeving.

Arcade Tottenham Court Road. Beeld: Johnny Stephens Photography

Een voorbeeld daarvan is Manna, een smashburgerconcept dat begon bij Arcade Tottenham Court Road. Na de eerste testfase groeide het merk door naar een zelfstandige locatie in Battersea Power Station en uiteindelijk naar internationale uitbreiding in Dubai. Ook andere concepten, zoals Solis en Gracey's, maakten een vergelijkbare ontwikkeling door.  

Binnen zitten bezoekers verspreid over de ruimte aan tafels rondom de verschillende eetconcepten. Aan de ene kant komen Libanese gerechten uit de keuken, even later worden taco's en pizza's geserveerd. Het bijzondere is dat tafelgenoten niet langer hoeven te kiezen voor één keuken. De een bestelt via de QR-code een gerecht van de ene foodstand, de ander kiest iets compleet anders, maar alles komt samen aan dezelfde tafel.

Dat is precies het idee achter Arcade. Het concept wil voorkomen dat het grootste nadeel van traditionele foodhallen blijft bestaan: meerdere mensen uit een gezelschap die allemaal in verschillende rijen staan te wachten en uiteindelijk hun eten op verschillende momenten binnenkrijgen. "Het idee achter Arcade is dat een groep mensen met totaal verschillende smaken gewoon samen aan één tafel kan zitten en bij verschillende merken kan bestellen", zegt Allison. "Als mensen vervolgens alsnog bij 5 verschillende balies in de rij moeten staan, valt dat concept al snel in duigen."

De oplossing ligt volgens Arcade in een combinatie van service en technologie. Bezoekers bestellen hun gerechten via één digitale menukaart en krijgen alles aan tafel geserveerd. Daarmee verdwijnt volgens Allison de praktische rompslomp rondom het eten. "Wanneer mensen zich niet bezig hoeven te houden met het regelen van hun bestelling, ontspannen ze, blijven ze langer, bestellen ze meer en praten ze daadwerkelijk met elkaar." Technologie is daarbij volgens hem geen doel op zich, maar een middel om de ervaring soepeler en aangenamer te maken.

Meer dan alleen een verzameling eetstands

Arcade is niet de enige vernieuwer in de wereld van de foodhallen. Bij Market Halls ligt de nadruk meer op de klassieke kracht van het foodhallconcept: veel verschillende keukens en merken samenbrengen op één plek. Met 4 locaties in Londen richt het bedrijf zich op een breed publiek dat op zoek is naar keuzevrijheid, zonder dat het concept aanvoelt als een traditioneel winkelcentrum met eetkraampjes.

"Consumenten waarderen de verscheidenheid aan keukens die Market Halls te bieden heeft", aldus het bedrijf. Juist de combinatie van verschillende eetstijlen onder één dak sluit volgens Market Halls aan bij de Londense eetcultuur, waarin consumenten steeds vaker op zoek zijn naar nieuwe smaken en informele eetervaringen. De formule noemt zichzelf 'een eetgelegenheid waar gezelligheid centraal staat': toegankelijk en informeel, maar met een hogere kwaliteit en uitstraling dan een traditionele foodcourt.

Market Halls Victoria. Beeld: Romée Pietsersen

Ook voor ondernemers kan een foodhall een springplank zijn. Market Halls werkt met onafhankelijke foodmerken die soms al een eigen reputatie hebben opgebouwd. Een sterke merknaam en zichtbaarheid via social media spelen daarbij een belangrijke rol. Bekende concepten kunnen extra bezoekers aantrekken, terwijl de foodhall tegelijkertijd consumenten de kans geeft om nieuwe merken te ontdekken.

Net als bij Arcade blijkt locatie een cruciale succesfactor. De vestigingen van Market Halls zitten op plekken met veel passanten, zoals winkelgebieden, kantoorlocaties en vervoersknooppunten. De constante stroom van werknemers, shoppers en toeristen zorgt voor de traffic die nodig is om meerdere ondernemers onder één dak succesvol te laten draaien.

Werkt dit ook in Nederland?

De vraag is of dit Londense model ook kansen biedt voor Nederland. Want hoewel Nederlandse steden inmiddels verschillende foodhallen kennen, blijkt het niet eenvoudig om voldoende bezoekers, ondernemers en omzet langdurig aan elkaar te verbinden. Kan een premium aanpak, met meer service, sterkere merken en een restaurantachtige ervaring, het verschil maken?

Volgens Leonie van Spronsen, partner bij Van Spronsen Horeca Advies, is de ontwikkeling in Londen interessant, maar niet één-op-één te vertalen naar Nederland. "De foodhallen die in Nederland zijn overgebleven, zitten eigenlijk al aan de bovenkant van de markt", zegt ze. "Het zijn geen goedkope plekken om te eten meer." Een verdere verschuiving richting restaurantservice, zoals bij Arcade, ziet ze vooralsnog nauwelijks.

Dat betekent niet dat het concept geen toekomst heeft. Wel vraagt succes om meer dan alleen een verzameling goede foodconcepten. "Het moet een totaalervaring worden", zegt Van Spronsen. "De succesvolle foodhallen organiseren evenementen, hebben dj's of andere activiteiten. Mensen moeten een reden hebben om te komen die verder gaat dan alleen eten."

Ook de locatie blijft volgens haar doorslaggevend. Waar veel Nederlandse foodhallen moeite hadden om voldoende terugkerende bezoekers te trekken, profiteren Londense concepten van een vrijwel constante stroom toeristen, forenzen en winkelend publiek. 

Kennen we al!

Toch ziet Van Spronsen ook een spanningsveld. Hoe meer service en restaurantbeleving een foodhall toevoegt, hoe kleiner het onderscheid met een regulier restaurant wordt. "Eigenlijk zit dit concept tussen een foodhall en een wereldrestaurant in", zegt ze. "Het is een ander jasje voor een idee dat Nederlandse consumenten deels al kennen."

Daarmee lijkt de grootste les uit Londen misschien niet de bediening aan tafel of het digitale bestelsysteem, maar de manier waarop horeca, retail en beleving steeds verder naar elkaar toegroeien. Foodhallen zijn niet langer alleen plekken waar verschillende keukens samenkomen, maar steeds vaker bestemmingen waar mensen langer blijven, nieuwe keukens of merken ontdekken en een avond uit beleven.

Of dat model ook in Nederland op grotere schaal aanslaat, zal uiteindelijk afhangen van dezelfde factoren die in Londen het verschil maken: een onderscheidend concept, voldoende traffic en een ervaring die verder gaat dan alleen goed eten.