RetailTrends belt iedere week met een expert over een opvallende actuele ontwikkeling. Deze keer vertelt China-expert en keynote speaker John Lin over de overname van Ceconomy, moederbedrijf van MediaMarkt en Saturn, door de Chinese e-commercegigant JD.com.
Na Temu, TikTok en AliExpress zet nu ook JD.com steeds meer voet op Europese bodem met de overname van Ceconomy. Wat zijn de plannen en ambities van het megaconcern? Moet Europa zich schrap zetten?
Je hebt zelf bij bol.com gewerkt en was een vroege pleitbezorger voor het leren van Chinese e-commerce. Hoe kijk je nu terug op de komst van JD.com?
"Toen ik bij bol.com werkte, was ik 'de gekke Chinees’ van de strategieafdeling bij Bol die steeds riep: ‘Waarom kijken jullie niet meer naar China?’ In 2017 zei ik al dat we technologisch en op propositie achterliepen. Eind 2019 was al duidelijk dat JD Europa serieus nam. Ze troffen voorbereidingen voor Ochama (de onestopshopformule voor food en non-food van JD, red.), bouwden magazijnen, kaapten talent weg bij concurrenten, ook bij Bol. Zelfs ik werd destijds door JD gerekruteerd. Dat was voor Bol het eerste...
RetailTrends belt iedere week met een expert over een opvallende actuele ontwikkeling. Deze keer vertelt China-expert en keynote speaker John Lin over de overname van Ceconomy, moederbedrijf van MediaMarkt en Saturn, door de Chinese e-commercegigant JD.com.
Na Temu, TikTok en AliExpress zet nu ook JD.com steeds meer voet op Europese bodem met de overname van Ceconomy. Wat zijn de plannen en ambities van het megaconcern? Moet Europa zich schrap zetten?
Je hebt zelf bij bol.com gewerkt en was een vroege pleitbezorger voor het leren van Chinese e-commerce. Hoe kijk je nu terug op de komst van JD.com?
"Toen ik bij bol.com werkte, was ik 'de gekke Chinees’ van de strategieafdeling bij Bol die steeds riep: ‘Waarom kijken jullie niet meer naar China?’ In 2017 zei ik al dat we technologisch en op propositie achterliepen. Eind 2019 was al duidelijk dat JD Europa serieus nam. Ze troffen voorbereidingen voor Ochama (de onestopshopformule voor food en non-food van JD, red.), bouwden magazijnen, kaapten talent weg bij concurrenten, ook bij Bol. Zelfs ik werd destijds door JD gerekruteerd. Dat was voor Bol het eerste signaal: er komt een grote Chinese partij aan.
JD is niet zomaar een e-commercebedrijf; ze willen Amazon naar de kroon steken. Maar hier zagen we dat lange tijd niet aankomen. Terwijl, als ik op vakantie ben in China bij mijn 90-jarige oma – een extreem actieve e-commerceklant die wel 4 tot 5 bestellingen per dag plaatst – ontdek ik de nieuwste apps. En zij is geen uitzondering. Het serviceniveau van e-commerce in China is écht van een ander niveau. Dat geldt zeker ook voor JD.”
JD had eerder interesse in Curry’s, maar koos uiteindelijk voor Ceconomy. Wat zegt die koerswijziging?
"China is verzadigd en de concurrentie is extreem. JD wil daarom uitbreiden. Ceconomy heeft een enorm winkelnetwerk van ruim 1.000 vestigingen. Dat kan JD gebruiken als infrastructuur om hun logistiek te verbeteren – precies zoals ze dat in China ook doen."
Kun je dat uitleggen?
"In Europa zien we JD als puur een e-commercebedrijf, maar ze zijn in China juist heel zichtbaar in het straatbeeld. JD heeft daar meer dan 10.000 winkels, variërend van grote elektronicazaken tot kleine convenience stores. Elke winkel fungeert als mini-distributiecentrum. Mijn oma bestelde laatst een waterkoker via de JD-app; die werd binnen 20 minuten bezorgd vanuit de dichtstbijzijnde winkel.
In China worden winkels gezien als verlengstuk van e-commerce. Distributed logistics, noemen ze dat. In Europa is dat bijna ondenkbaar, omdat we zo gefocust zijn op omzet per vierkante meter. Hier zien we offline en online nog steeds als 2 verschillende werelden, terwijl het in China yin en yang is: ze versterken elkaar. Vanuit die visie heb je juist veel winkels nodig om klanten snel te kunnen beleveren. Met duizenden vestigingen, zoals JD, zit je dan goed. Albert Heijn, met meer dan 1.000 winkels, zou daar ook iets mee kunnen. Maar die werkt nog altijd met centrale distributiecentra."
Wat is JD van plan met MediaMarkt en Saturn?
"JD ziet, net als veel andere Chinese bedrijven, dat alles toch al in China wordt geproduceerd. Wat ze willen, is hun leveranciers helpen om ook buiten China succesvol te worden. Ze willen Chinese A-merken naar Europa halen en het grote winkelnetwerk van MediaMarkt en Saturn maakt dat makkelijker.
Die Chinese merken zijn vaak goedkoper, maar kwalitatief net zo goed of zelfs beter. Denk aan TCL, Hisense, Haier. Bovendien komen JD’s huismerken uit dezelfde fabrieken als veel Europese merken. Dat betekent dat merken als Samsung en Dyson het moeilijker krijgen. De ketens worden korter, de marges beter. Voor JD, maar óók voor MediaMarkt en Saturn."
Wat merkt de klant daar straks van in de winkel?
"MediaMarkt is al decennialang een vertrouwd merk. Als daar straks een onbekend Chinees merk ligt, zal de consument dat sneller accepteren: ‘Het ligt bij MediaMarkt, dus het zal wel goed zijn.’
Wat JD echt onderscheidt, is het service- en logistieke niveau. Als je een paar keer bij JD hebt besteld, denk je dat Coolblue en Bol een matige service hebben. In China is de bezorging van JD ongelooflijk snel en accuraat, en daar zijn ze trots op. Als je bestelling 5 minuten te laat komt, krijg je een voucher van 2 euro. Bij 10 minuten vertraging is dat al 4 euro. Dat zegt iets over het vertrouwen dat ze hebben in hun eigen bezorging.
Dat soort service is hier in Europa nog ver weg en heeft JD ook niet volgend jaar al geregeld. Maar JD wil het in grote steden zeker proberen. Dat kost tijd: je hebt andere mensen nodig, nieuwe apps, perfecte voorraadinformatie per winkel. Maar dit is wél hun ambitie."
Hoe realistisch is het dat JD hier net zo succesvol wordt als in China?
"JD heeft hier in de uitvoering nog niet bewezen dat ze het kunnen, zoals Temu dat inmiddels wel heeft gedaan. Ochama is nog niet echt succesvol, Joybuy is nog klein. Maar de ceo van JD zit er nu persoonlijk bovenop, het is geen side project meer van een commercieel directeur. Ze investeren momenteel miljarden in Europa. In potentie is het dus heel interessant.
Ze zijn ook volwassen genoeg om deze stap nu te zetten. Ze hebben beloofd om in de eerste 5 jaar niets aan de organisatiestructuur van MediaMarkt en Saturn te veranderen. Ook willen ze niet snijden in het personeelsbestand. Tegelijkertijd denk ik: waarom koop je het dan? Je koopt toch geen bedrijf om het langzaam dood te laten bloeden?"
Onlangs werd bekend dat de naam Ochama wordt veranderd in Joybuy. Wat vind je daarvan?
"Ik vind Joybuy niet geweldig. Het klinkt wat goedkoop en mist premiumuitstraling. De meeste Chinese namen hebben een betekenis, Joybuy heeft dat niet. JD’s originele naam, JingDong, betekent bijvoorbeeld ‘Capital East' en klinkt veel krachtiger.
Overigens heten Ochama, Joybuy en JD in China allemaal gewoon JD. Maar in Nederland was die naam al bezet (door de gelijknamige sportketen, red.). Daarom kozen ze hier voor een andere naam. Joybuy moet straks in zoveel mogelijk Europese landen worden uitgerold. In Nederland heeft het merk nog weinig traffic en leunt het vooral op de app. Het is dus eigenlijk niet meer dan een labeltje dat verandert. Wel verwacht ik dat het assortiment fors wordt uitgebreid, met mogelijk ook het aanbod van MediaMarkt erbij."
Tot slot, hoe zie jij de toekomst van Europese retail met Chinese spelers als JD op het toneel?
"Als Chinese e-commercebedrijven hier echt doorbreken – zonder dat wetgeving of zaken als productveiligheid hen nog belemmert – dan zijn we zwaar de klos. Zij zijn technologisch verder, hebben betere logistiek, snellere service, en kunnen razendsnel opschalen. Europese spelers zijn te comfortabel geworden. Ze hebben hun businessmodel al jaren nauwelijks aangepast. Het is tijd dat Europa wakker wordt."
