Column: Moderne retailers begrijpen het schap én het algoritme

Een vaste gewoonte in mijn journalistieke werk is het volgen van vacatures en topbenoemingen bij grote retailers. Functieomschrijvingen en directiewisselingen laten vaak haarscherp zien welke koers een onderneming kiest.

Bij Ahold Delhaize is dat momenteel goed zichtbaar. Niet alleen krijgt het concern met Thierry Garnier een nieuwe topman, ook in belangrijke markten als de Verenigde Staten en Nederland zijn recent nieuwe bestuurders aangesteld. Twee ontwikkelingen springen daarbij in het oog. Bestuurders worden steeds vaker van buiten de organisatie gehaald. Bovendien brengen de nieuwkomers vrijwel altijd een stevige achtergrond mee in technologie, e-commerce, data en AI.

Op het eerste gezicht lijkt technologie daarmee definitief de bestuurskamer te hebben veroverd. Groeps-cto Jan Brecht maakte eerder carrière in de auto-industrie. Chief data & AI officer Vipin Gopal bouwde zijn reputatie op bij verschillende Fortune 100-bedrijven, waaronder farmaceut Eli Lilly. De beoogde commissaris Edmond Mesrobian verdiende zijn sporen op het gebied van data en machinelearning bij onder meer Nordstrom, Tesco en Expedia. Thierry Garnier, opvolger van Frans Muller, leidde de digitale transformatie van Kingfisher en Claire Peters, de nieuwe topvrouw van Ahold Delhaize USA, komt over van Amazon Fresh. In Nederland werd niet een supermarktbestuurder, maar Bol-directeur Margaret Versteden-van Duijn de opvolger van Marit van Egmond.

Klassieke retailer is niet weg

Toch schuilt achter die reeks 'digitale' benoemingen een genuanceerder verhaal. Wie beter kijkt, ziet dat de klassieke retailer niet uit de bestuurskamer verdwijnt. Garnier werd niet gekozen omdat hij verstand heeft van data alleen, maar omdat hij jarenlang grote retailorganisaties leidde én tegelijkertijd digitale ecosystemen wist op te bouwen. Claire Peters brengt niet alleen Amazon-ervaring mee, maar ook tientallen jaren supermarktkennis, opgedaan bij Tesco en Woolworths. Technologie vervangt retailervaring niet; zij is een extra toelatingseis geworden.

Daarmee verschuift vooral de norm voor leiderschap in retail. Tien jaar geleden kon een uitstekende retailer de top bereiken met een scherp gevoel voor assortiment, logistiek en operatie. Dat is de school van bestuurders als Sander van der Laan, Dick Boer, Wouter Kolk en Frans Muller. Tegenwoordig moet diezelfde bestuurder óók begrijpen hoe AI de keten efficiënter maakt, hoe data nieuwe omzet genereert en hoe digitale platforms duurzaam concurrentievoordeel creëren. Het klassieke retailinstinct is niet minder belangrijk geworden; het is simpelweg niet langer voldoende.

Dat maakt de huidige bestuurswisselingen minder revolutionair dan soms wordt gesuggereerd, maar des te betekenisvoller. Ahold Delhaize bouwt geen technocratie. Het zoekt bestuurders die twee schaarse kwaliteiten combineren: diepgaande retailervaring én technologische expertise. Bestuurders moeten zowel het schap als het algoritme begrijpen. Juist daarin schuilt de echte uitdaging, niet alleen voor Ahold Delhaize, maar voor de retail als geheel. Niet omdat technologie de supermarkt overneemt, maar omdat iedere retailer zich steeds meer als een technologiebedrijf moet organiseren.

Aanhaken of afhaken

Voor grote internationale spelers is dat al uitdagend genoeg. Voor kleinere concurrenten kan dit het verschil betekenen tussen aanhaken en afhaken. Deen zag onvoldoende perspectief om de noodzakelijke investeringen in technologie en data vol te houden. Jan Linders koos een andere route en sloot zich aan als franchisenemer van Albert Heijn.

De vraag is dan ook niet of retailervaring aan de top nog telt. Natuurlijk doet zij dat. De echte vraag is welke bestuurders erin slagen die ervaring te combineren met een overtuigende digitale visie. Juist die combinatie is de nieuwe norm voor leiderschap in retail. Alleen daarom al verdient Ahold Delhaize de komende jaren extra aandacht.