Wat als de camera's in je winkel niet alleen beveiligen, maar ook bijdragen aan minder derving, lagere garantieclaims, minder fraude en hogere conversie? Volgens retailtechnologie-expert Eelco Hos transformeert video-AI bestaande camerasystemen tot een realtime databron voor cruciale KPI's. "Alles wat je ziet, kun je vertalen naar inzichten. Zo worden gedragspatronen, risico's en procesfouten objectief inzichtelijk en direct te sturen."
Retailtechnologie-expert Eelco Hos is oprichter van Retail Innovation en mede-initiatiefnemer van Innovation Portfolio, waarmee hij innovatieve startups en scale-ups koppelt aan retailers. Een van die bedrijven is het Nederlandse video-AI-bedrijf VAIBS. Hun technologie wordt onder meer ingezet voor geavanceerde videoanalyse en opsporingsdoeleinden. "De betrouwbaarheid en de volwassenheid van deze technologie vormden de aanleiding om een vertaalslag naar retail te onderzoeken", zegt Hos. "Het platform koppelt aan bestaande camerasystemen en analyseert live videobeelden met AI. Daardoor kunnen organisaties extra inzichten halen uit camera's die al aanwezig zijn, zonder nieuwe infrastructuur aan te leggen."
Eerder in de winkel geweest?
De software analyseert alles wat de camera registreert. "Als een klant de winkel verlaat, dan kun je direct terugkijken: wanneer kwam hij binnen, welke route liep hij, wat kocht hij en via welke uitgang is hij vertrokken? Je kunt ook zien of deze persoon de afgelopen weken eerder in de winkel is geweest. Als je vermoedt dat diegene iets heeft gestolen, dan kun je nagaan of er op andere dagen ook diefstal plaatsvond. De software herkent daarnaast wapens, agressie en mensen die staan te posten ter voorbereiding op een winkeldiefstal of overval."
Ook retailers experimenteren inmiddels met dergelijke toepassingen. Zo zag Boon's Markt volgens eigenaar Nawin Harpal direct effect van AI-camera's bij de aanpak van winkeldiefstal. Het systeem analyseert camerabeelden en stuurt een melding wanneer producten direct in een tas of jas verdwijnen. Volgens Harpal leidde dat tot veel sneller ingrijpen en minder tijd kwijt zijn aan het terugzoeken van camerabeelden. Hij benadrukt dat medewerkers meldingen goed moeten interpreteren, omdat ook onschuldige handelingen als verdacht kunnen worden aangemerkt. Daarnaast leverde het systeem nieuwe inzichten op in derving en koopgedrag.
Actief signaleren en data-analyse
Naast terugzoeken kan video-AI actief ook actief signaleren. "Je kunt specifieke gedragingen of situaties instellen waarvoor je een alert wilt ontvangen", legt Hos uit. "Denk aan een geblokkeerde nooduitgang, iemand die op de grond valt, een flessenband die voor 80 procent vol is of een vrachtwagen die het parkeerterrein oprijdt."
De derde toepassing draait om data-analyse. "Op basis van camerabeelden genereert het systeem managementinformatie. Zo kun je in een winkelcentrum exact zien hoeveel bezoekers er tussen bijvoorbeeld 9.00 en 10.00 uur binnenkomen, tot welke leeftijdscategorie zij behoren en hoeveel mensen gaan winkelen of het winkelcentrum alleen als doorlooproute gebruiken. Je kunt ook een specifieke locatie afbakenen en zien hoeveel mensen daar langskomen. Alles wat je ziet, kun je vertalen naar inzichten."
Een tweede voorbeeld. "Tankstations kunnen analyseren hoeveel mensen hun auto opladen. Blijven ze in het voertuig zitten, of bezoeken ze de shop? Hoeveel procent gaat naar het toilet? Hoeveel mensen kopen iets? Gaat het om eten of drinken? En waar consumeren ze dat? Zo krijg je inzichten in gedragspatronen die voorheen nauwelijks meetbaar waren."
Privacy cruciaal
Privacy is voor dit soort oplossingen cruciaal, benadrukt Hos. "Een systeem moet niet alleen voldoen aan de Europese AI- en privacywetgeving, maar ook voorkomen dat er zelfs maar de schijn ontstaat van overtreding. De beelden worden direct geanonimiseerd. "Uiterlijke kenmerken worden onzichtbaar gemaakt. Wettelijk gezien mogen de persoonskenmerken alleen onder zeer strikte voorwaarden worden gebruikt. Het systeem geeft alleen aan dat er mogelijk sprake is van diefstal of geweld. Vervolgens moet een geautoriseerde persoon dit beoordelen op basis van de geanonimiseerde beelden. Pas wanneer deze bevestigt dat er daadwerkelijk sprake is van een incident, mag worden overgeschakeld naar niet-geanonimiseerde gegevens."
Dat privacy en klantbeleving een belangrijk aandachtspunt blijven, bleek ook uit een pilot van Jumbo. De supermarktketen experimenteerde begin 2024 met AI-camera's tegen winkeldiefstal, maar stopte later dat jaar met de inzet ervan. Hoewel de systemen verdachte handelingen sneller konden signaleren, vond Jumbo dat de impact op de winkelervaring uiteindelijk te groot was. Ook moesten medewerkers meldingen actief opvolgen en bleef er kans op foutieve signalen en ongemakkelijke situaties met klanten. Bovendien vroeg het systeem extra aandacht van personeel op de winkelvloer, wat volgens Jumbo niet goed aansloot bij de gewenste winkelbeleving.
Pionieren
Volgens Hos bevinden de toepassingen in de retail zich nog in een pioniersfase. "Diverse winkel- en distributiecentra, tankstations en internationale retailers hebben de eerste testen uitgevoerd. Daaruit blijkt dat video-AI heel geschikt is voor commerciële inzichten rond klantgedrag en het monitoren van operationele processen, zoals de wachttijd bij de zelfscan of bij de kassa."
Ook diefstalpreventie en fraude kunnen worden opgespoord. "We zien situaties waarbij een medewerker een retour aanslaat en geld uit de kassalade haalt, terwijl er geen klant is en geen product wordt teruggelegd. Video-AI kan dit volledig objectief vaststellen." Bij bouwmarkten ligt de focus vaker op georganiseerde diefstal. "Er zijn rondtrekkende groepen actief. Met kentekensignalering kan bij binnenkomst van een eerder gesignaleerd voertuig direct een melding worden gegeven."
Inmiddels is video-AI bereikbaar voor een veel bredere markt, benadrukt de retailtechnologie-expert. "In tegenstelling tot conventionele controletechnologie is deze toepassing niet alleen veel breder inzetbaar, maar ook heel betaalbaar. Je kunt de software op je bestaande camera's toepassen zonder grote investeringen. Daardoor worden automatische controles toegankelijk voor een veel grotere groep bedrijven."
Tips
Hos heeft een duidelijke boodschap voor bedrijven die met AI aan de slag willen: "Zeg niet: ik wil iets met AI doen, dus ik kijk wel wat video-AI kan. Bedenk eerst welk probleem je wilt oplossen. Kijk naar je KPI's en analyseer waar het knelpunt zit. Ben je 23 minuten bezig om beeldmateriaal voor de politie terug te zoeken? Dan kun je daar 22 minuten op besparen. Introduceer je een nieuwe winkelformule? Maak dan heatmaps en monitor het klantgedrag."
Tot slot waarschuwt hij voor onderschatting van privacyaspecten. "Kies alsjeblieft een partij die privacy goed voor elkaar heeft. Eén of twee misstappen en je imago loopt schade op."
Reacties 0