Vijf vragen over het 2theloo-debacle

Op het oog leek 2theloo een succesvol, snelgroeiend en origineel winkelconcept. Achter de schermen zat er bij de toiletwinkelketen echter een hoop mis. 2theloo wilde oorspronkelijk over tweeduizend winkels in 2017 beschikken, maar heeft de teller nu pas op een tiende daarvan staan.

Hoe succesvol is 2theloo?
‘Grootste 2theloo van Europa geopend’, ‘Hoe 2theloo de wereld verovert’ en ‘2theloo kan ’s wereld grootste retailer worden’. Zomaar enkele koppen van RetailNews en RetailWatching van nog niet zo lang geleden. Eind vorig jaar won het Nederlandse toiletconcept de prestigieuze Britse Loo of the Year Award, slechts vier maanden nadat het zijn entree had gemaakt op Britse bodem. Toen de retailer in 2013 investeerder Avedon in de arm nam, logen de ambities er niet om: binnen drie tot vijf jaar doorgroeien naar 2500 vestigingen wereldwijd. De formule bestond op dat moment nog maar twee jaar. Anderhalf jaar later is het vertrouwen er nog niet veel minder op geworden. Mede-oprichter Almar Holtz laat weten in het aantal vestigingen te kunnen uitgroeien tot de grootste retailer ter wereld. “Starbucks, Burger King, noem maar op, alle grote jongens willen met ons praten”, laat hij optekenen in Het Parool. Het enige wat er op dat moment nog aan ontbreekt zijn zwarte cijfers, maar inmiddels is 2theloo volgens Holtz wel winstgevend. Het toiletconcept is inmiddels te vinden in veertien landen, maar gezien de huidige tweehonderd vestigingen zijn de beoogde tweeduizend toiletwinkels in 2017 allang niet meer haalbaar.

Wie zijn betrokken bij het ontstaan van de problemen?
Een harde klap voor 2theloo valt op 7 februari 2014, als geestelijk vader en mede-eigenaar Eric Treurniet om het leven komt bij een auto-ongeluk. De verhoudingen tussen de overgebleven mede-oprichter Almar Holtz en investeerder Avedon verslechteren daarna snel, schetst De Financiële Telegraaf in een reconstructie. De hardste botsing is er in eerste instantie tussen Holtz en zijn cfo Marc Hagen aan de ene kant, en Avedon-directeur Gerritjan Eggenkamp aan de andere. Verdere betrokkenen zijn commissaris Michel Verhoog en president-commissaris Bert van Dam, die later ook hun twijfels krijgen bij Almar Holtz als ceo en daarbij steun krijgen van enkele kleinere aandeelhouders. Marc Hagen wordt ontslagen en ook zijn opvolger, Hidde Hoogcarspel, wordt door Avedon binnen een jaar de laan uit gestuurd.

Wat zijn de belangrijkste punten van onenigheid?
De financiering van 2theloo liep niet als gepland. ABN Amro en Rabobank vinden het nog niet verantwoord om geld in de retailer te steken en 2theloo klopt daarom halverwege 2014 aan bij Avedon, dat bij zijn entree had toegezegd vijftien miljoen euro te willen investeren. Eggenkamp is echter niet tevreden over de resultaten van 2theloo, en wil de geldkraan nog niet opendraaien. Cfo Hagen blijft herhaaldelijk verzoeken indienen en wordt niet veel later ontslagen. “Elke cfo die om geld vraagt, vliegt eruit”, zei een betrokkene daarover later tegenover Het Financieele Dagblad, toen ook opvolger Hoogcarspel de laan uit was gestuurd. 2theloo mist volgens Avedon voortdurend doelen, waardoor investeren niet verantwoord is. Het management daarentegen stelt dat de investeringsmaatschappij ‘de geldkraan gebruikt om 2theloo naar haar hand te zetten.’

Wat zijn de gevolgen van de ruzies?
Naast de personele gevolgen – het ontslag van Hagen en Hoogcarspel – heeft 2theloo zijn expansietempo aanzienlijk moeten terugdringen. Doordat zowel banken als Avedon de hand op de knip houden, kunnen veel minder nieuwe toiletwinkels worden gebouwd dan was gepland. Van de geplande duizenden winkels binnen enkele jaren tijd, zijn er nu tweehonderd gerealiseerd. Avedon heeft Almar Holtz tot twee keer toe geprobeerd weg te krijgen als topman. Eerst door hem over te halen een andere functie te gaan vervullen, later met een voorstel om 2theloo helemaal te verlaten. Holtz weigert beide keren. 2theloo wil dat de Ondernemingskamer een onderzoek instelt naar de gang van zaken bij Avedon, maar op advies van de rechter komt het uiteindelijk tot mediation.

Hoe nu verder?
De mediation is niet geheel zonder succes geweest. 2theloo is volgens Bert van Dam ‘geschaad, maar weer in goede banen geleid’. Bovendien maakt de toiletwinkelketen volgens Holtz nu voor het eerst sinds de oprichting winst. Dat werd vorig jaar al verwacht, omdat de meeste toiletgebouwen nu zijn afbetaald. De ambities van 2theloo en Avedon lijken echter ver uit elkaar te liggen. Het toiletconcept wil uitgroeien tot ‘wereldwijd marktleider rondom de toiletervaring.’ Twee grote contracten in Frankrijk zijn opgezegd, terwijl de expansie met behulp van Avedon juist versneld moest worden. Nu daar na bijna drie jaar weinig van terechtkomt, lijkt een verkoop een logische optie. Een groot beursgenoteerd bedrijf zou volgens Het Financieele Dagblad al interesse hebben getoond, al laat een deal nog op zich wachten.