Kwantum en Leen Bakker komen in Duitse handen. Waarom deze transactie en wat gaat Orlando doen met deze formules? Een visie van oud-bankier Jos Voss.
De retailmerken Kwantum en Leen Bakker worden door private-equityspeler Gilde verkocht aan een andere private-equitypartij: het Duitse Orlando. Het persbericht rond deze overname is erg positief en bevat ronkende passages: een 'belangrijke mijlpaal voor Kwantum en Leen Bakker' die 'een solide basis vormt voor hun verdere ontwikkeling'.
Zeker bij overnames is het belangrijk om kritisch te kijken naar persberichten omdat deze niet altijd het hele verhaal vertellen. In dit artikel plaats ik de overname in een breder perspectief en geef ik mijn visie op de toekomst van de formules onder de nieuwe eigenaar.
Orlando is een ander soort investeerder
Binnen de verzamelnaam 'private equity' heb je verschillende soorten spelers. Gilde richt zich vooral op bedrijven met stabiele resultaten en helpt hen verder...
Kwantum en Leen Bakker komen in Duitse handen. Waarom deze transactie en wat gaat Orlando doen met deze formules? Een visie van oud-bankier Jos Voss.
De retailmerken Kwantum en Leen Bakker worden door private-equityspeler Gilde verkocht aan een andere private-equitypartij: het Duitse Orlando. Het persbericht rond deze overname is erg positief en bevat ronkende passages: een 'belangrijke mijlpaal voor Kwantum en Leen Bakker' die 'een solide basis vormt voor hun verdere ontwikkeling'.
Zeker bij overnames is het belangrijk om kritisch te kijken naar persberichten omdat deze niet altijd het hele verhaal vertellen. In dit artikel plaats ik de overname in een breder perspectief en geef ik mijn visie op de toekomst van de formules onder de nieuwe eigenaar.
Orlando is een ander soort investeerder
Binnen de verzamelnaam 'private equity' heb je verschillende soorten spelers. Gilde richt zich vooral op bedrijven met stabiele resultaten en helpt hen verder te groeien. Orlando is meer gefocust op bedrijven die behoefte hebben aan nieuwe richting en herstructurering om problemen op te lossen. Verder heeft Orlando een andere geografische focus (DACH-landen en Nordics) dan Gilde (Benelux). Orlando is dus een ander type investeerder dan Gilde en dat heeft naar mijn mening gevolgen voor de positie van Kwantum en Leen Bakker.
Gilde moest wel verkopen
Bij overnames is het belangrijk om te kijken naar de motieven van verkoper en koper om tot een transactie te komen. Gilde heeft in 2015 Kwantum overgenomen van Macintosh Retail Group en daar is in 2017 Leen Bakker (overgenomen van Blokker Holding) aan toegevoegd. Een periode van 10-11 jaar is lang voor een private-equitypartij; 5-8 jaar is meer gebruikelijk. Als het goed gaat, is het niet zo'n probleem om wat langer in een retailmerk te investeren. Zo heeft HAL een lange geschiedenis in optiek (GrandVision) en zit 3i al sinds 2011 in Action.
Bij Homefashion Group, het moederbedrijf van Kwantum en Leen Bakker, is echter sprake van een langgerekte 'slecht nieuws show' met onder meer grote verliezen sinds 2022 en een faillissement van Leen Bakker België in 2025. De motor van private equity loopt vast als de resultaten dalen en zelfs negatief worden. De rentelasten van de overname moeten immers uit deze resultaten betaald worden.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat er al in 2022 berichten over een verkoop waren. Die verkoop heeft sinds die eerste berichten nog bijna 4 jaar op zich laten wachten. Kortom: Gilde moest de formules wel verkopen en is wat de financiële markten een 'distressed seller' noemen. Dat is voor Gilde geen fijne onderhandelingspositie en voor Orlando is het waarschijnlijk een 'koopkansje' geweest.
Weinig groeimogelijkheden
Orlando moet nu Kwantum en Leen Bakker winstgevend gaan maken om ze vervolgens weer te gaan doorverkopen. Groei van de omzet in Nederland of door internationale expansie is makkelijker gezegd dan gedaan. In Nederland is er concurrentie van vele kanten - waaronder doe-het-zelf, woonwinkels, tuincentra en online platforms - en met sterke concurrenten als IKEA, Jysk en Bol ligt het winnen van marktaandeel niet erg voor de hand.
In België is Leen Bakker failliet gegaan en de beide formules zijn naar mijn mening niet sterk en onderscheidend genoeg om in andere landen te slagen. Bovendien: als Homefashion Group echt een goed 'groeiverhaal' heeft, dan zou verkoop aan een andere retailer (denk aan HEMA/Jumbo) of aan een in retail gespecialiseerde private-equitypartij zoals Vendis (Skins Cosmetics, SoLow) logischer zijn geweest.
Focus op kosten en efficiency
Als omzetgroei niet (voldoende) lukt, is er nog een andere manier om de rentabiliteit te verbeteren: kosten verlagen en efficiency verhogen. Gilde is daar al mee bezig geweest, zoals geïllustreerd in deze (recente) column op RetailTrends. Ik denk dat Orlando op deze weg doorgaat: verlagen van (overhead)kosten, saneren van het winkelnetwerk, verbeteren van de supplychain, meer en slimmer automatiseren.
Immers: daar ligt de focus en kracht van Orlando. Het is daarbij ook niet zo'n probleem om buiten je geografische comfortzone te komen (DACH-landen en Nordics). Snijden in Duitsland is redelijk vergelijkbaar met snijden in Nederland, terwijl groeien in Duitsland heel wat anders is dan groeien in Nederland.
Slagroom en kers op de taart
Orlando gaat inderdaad Kwantum en Leen Bakker verder ontwikkelen, zoals gesteld in het persbericht. Die ontwikkeling zal echter vooral in de richting van een kleinere, meer efficiënte en winstgevende retailorganisatie gaan. Die 'nieuwe' retailer gaat vervolgens in de etalage voor een volgende koper. Ik denk dat Orlando aan de basis van kosten en efficiency wat zaken gaat toevoegen om de beide retailmerken nog aantrekkelijker te maken voor de nieuwe koper. Slagroom en een kers op de taart dus. Ik zie daarvoor verschillende mogelijkheden.
Allereerst zijn er kansen om synergie te bereiken met andere onderdelen van de portfolio van Orlando. Die portfolio bevat enkele producenten van woonartikelen - Bürstadt Furniture en Leicht - die passen in het assortiment van Kwantum en Leen Bakker. Door producten van bestaande leveranciers te vervangen door producten van deze 'eigen' fabrikanten, wordt een groter deel van de ketenmarge gepakt.
Orlando is ook eigenaar van een omnichannel sportretailer: Tennis-Point. Door uitwisseling van kennis en 'best practices' kan de omnichannel propositie (integratie van alle verkoopkanalen zoals winkels, website en mobiel) van Kwantum en Leen Bakker worden verbeterd. Dat kan zowel een hogere omzet als lagere kosten opleveren.
Verder is er naast autonome omzetgroei, margeverbetering en kostenverlaging nog een andere weg naar winstgroei: acquisities. Orlando zal niet snel grote acquisities gaan doen. Dat is duur, risicovol en vraagt veel managementaandacht die ook al nodig is voor de kosten- en efficiencyverbetering. Acquisitie van enkele kleinere spelers in de woonmarkt is echter wel een mogelijkheid. Door deze spelers aan te sluiten op bijvoorbeeld de inkooporganisatie, IT-systemen en backoffice van Kwantum/Leen Bakker, kunnen relatief snel synergievoordelen worden behaald.
Aantrekkelijk voor JD.com?
Met deze extra maatregelen - bovenop kostenverlaging en efficiencyverbetering - laat Orlando aan een nieuwe koper zien dat er meer groei mogelijk is door verticale integratie, omnichannel en het bouwen aan een platform van woonformules. Daarmee wordt de 'nieuwe' Homefashion Group extra aantrekkelijk, bijvoorbeeld voor JD.com die - juist vanuit de argumenten verticale integratie en omnichannel - Ceconomy (moedermaatschappij van Mediamarkt en Saturn) heeft overgenomen.
JD.com zou kunnen uitbreiden naar andere sectoren, zoals wonen. Zie deze column voor een visie op de overname van Ceconomy. Zijn Kwantum en Leen Bakker een volgend target? Zou best kunnen.
